Fw: Đưa Bố Vào Nursing Home

Đưa Bố Vào Nursing Home

Con trai kéo tấm mền đắp lại trên ngực bố cho ngay ngắn và nói:

– Bố vào nursing home thì tốt hơn.

Cô con gái kiên nhẫn dỗ dành:

– Anh con nói đúng đấy bố mẹ ạ. Ở đấy dù sao cũng có người chăm sóc hơn ở nhà, chúng con ở xa, mẹ thì đau yếu xương khớp đi đứng khó khăn làm sao chăm sóc bố lâu dài được.

Ông Hùng nằm trên giường mặt vẫn sưng sỉa giận dỗi quay vào phía trong tường không thèm nhìn hai đứa con. Ông xẵng giọng:

– Chúng mày muốn tống bố mày vào nursing home cho yên chuyện chứ gì. Tao nhất định là “không”.

Bà Hùng bảo hai con:

– Cứ để từ từ. Hai con yên tâm, mẹ vẫn chăm sóc bố được mà.

Bà Hùng cũng cảm thấy không vui và áy náy nếu để chồng vào nursing home. Nơi ấy không thích hợp về chuyện ăn ở đã đành mà gia đình bà còn “mang tiếng” với họ hàng và bạn bè, vợ con sờ sờ ra đó mà mang ông vào nursing home.

Con trai ở tiểu bang khác hôm nay về thăm bố, con gái ở cùng thành phố nhưng xa nhà cha mẹ gần 1 giờ xe. Cả hai đều có gia đình riêng và công việc của chúng.

Hai con đã ra phòng ngoài, chỉ còn hai ông bà.

– Bà lấy cho tôi miếng nước.

Bà Hùng đứng lên đi rót cho ông một ly nước có cắm sẵn ống hút. Uống vài hụm nước xong ông Hùng quay trở lại vụ nursing home:

– Tôi hỏi bà nếu vào nursing home lúc tôi muốn uống nước như thế này biết gọi ai? Còn bao nhiêu thứ khác nữa đâu dễ mỗi lúc mỗi gọi hay nhờ được người ta. Không đâu bằng nhà mình.

Ông oán trách:

– Người ta nói con cái ở Mỹ vô tâm, không có tình cảm với cha mẹ như ở Việt Nam, thật đúng với nhà này.

Rồi ông rên rỉ kể tội hai con:

– Có hai con mà chưa chắc nhờ được đứa nào, con trai lấy vợ Mỹ, con dâu Mỹ chồng nó mà bệnh hoạn nó cũng tống vào nursing home chứ nói gì bố chồng. Còn đứa con gái, tôi với bà từng giúp đỡ chăm sóc con nó, hai cháu ngoại từ lúc sinh ra đến khi chúng đến tuổi đi học, bây giờ tôi bệnh con gái có dám rước tôi về nhà nó để chăm sóc không?

– Ông đừng nghĩ thế mà oan cho con, xã hội Mỹ có dạy con cái vô tâm với cha mẹ đâu.

Ông Hùng trách con cho hả giận chứ ông biết hai con mình không tệ như con người ta. Ông không thích sống ở nursing home và khăng khăng nghĩ hoàn cảnh mình không cần đến nursing home nhưng ông Hùng thừa hiểu rằng nursing home vẫn là lựa chọn cuối cùng và hợp lý cho nhiều trường hợp.

Vợ chồng ông Hùng từng xem you tube và đọc báo mạng Việt Nam vụ con cái tị nạnh nhau không ai chịu chăm sóc mẹ già ốm đau nằm liệt giường, người con gái phải trông mẹ dài hạn đã căng thẳng và bực tức để người mẹ bệnh hoạn này ra ngoài hiên nhà nằm cho hàng xóm biết rằng các anh chị đã chẳng ai đoái hoài đến mẹ. Báo chí đưa tin và chụp hình thật đau lòng.

Vụ án chấn động Ấn Độ là con trai quẳng mẹ từ sân thượng chung cư xuống đường chết thảm khốc chỉ vì vợ chồng anh ta quá mệt mỏi căng thẳng khi phải chăm sóc bà mẹ liệt người ngồi xe lăn. Bà mẹ Ấn Độ trước kia là giáo viên, đã nuôi dạy 3 đứa con, hai gái một trai ăn học nên người. Họ đều có công việc tốt trong xã hội.

Hai trường hợp trên con cái không thể chăm sóc mẹ được thì cùng nhau góp tiền gởi mẹ vào viện dưỡng lão có phải là tốt hơn không.

Bà Hùng vỗ về ông:

– Đừng lo, ông vẫn ở nhà với tôi …

Bà sẽ cố gắng tự tay chăm sóc ông cho đến khi nào không thể. Có ông ở nhà dù ông nằm một chỗ cũng ấm nhà ấm lòng.

Ông Hùng bị stroke ở tuổi ngoài 70 phải ngồi xe lăn một năm nay, may mắn là đầu óc vẫn tỉnh táo và nói năng được, sau thời gian tập luyện ông có thể lần bước đôi chút khi có người giúp đỡ. Bà Hùng đăng báo Việt tìm người phụ giúp bà chăm sóc ông.

Bà thua ông vài tuổi, bản thân bà bị bệnh đau khớp đầu gối mấy năm nay, đứng lên ngồi xuống đều khó khăn lại thêm bị đường huyết cao dễ bị xây xẩm mệt mỏi. Người giúp việc làm theo giờ, thời gian còn lại bà phải một mình chăm ông, thuê người ở lại nhà 24/24 chăm sóc người bệnh bất kể giờ giấc nào rất tốn tiền và rất khó tìm, đơn giản là vì ở Mỹ không có người nghèo mạt như ở Việt Nam. Họ nghèo cũng có tiền chính phủ trợ cấp nên chẳng tội gì làm công việc quá vất vả dù được trả tiền mặt cao.

Nhiều người Việt về già lo ngại vào sống ở nursing home không có người thân bên cạnh, đồ ăn thức uống kiểu Mỹ không hợp. Nhưng bên cạnh những bất tiện này còn có những ưu điểm khác, xung quanh có bạn già cùng trang lứa, có nhân viên phục vụ mọi nhu cầu thuốc men, ăn uống, tắm rửa… dù họ là người dưng nước lã, dù họ không tận tình chu đáo hay đôi lúc đối xử không tốt nhưng có còn hơn không. Ở nhà con cháu chăm lo quanh năm suốt tháng như thế, chúng sẽ căng thẳng và xem mình như… gánh nợ đời chứ không phải chúng luôn hiếu thảo tươi cười hầu hạ dạ vâng. Nhiều ông bà già sống với con cái khi giận hờn tuyên bố ngon lành:

– Mai mốt tao vô nursing home ở khỏi phiền hà tụi bay.

Làm như nursing home là cửa chùa rộng mở cho khách thập phương. Ngoại trừ những ông bà bấy lâu nay hưởng welfare trợ cấp nhà nước thì không tốn tiền nursing home, các ông bà có biết đâu vào nursing home phải có tiền, không rẻ đâu, bình dân cũng 5-6 ngàn một tháng, (bay gio tu $10,000 dollars tro len/1 thang) tốt hơn thì cả chục ngàn một tháng,

Trước đây mỗi lần xem những you tube quay cảnh ở Việt Nam, những ông bà già phải đi bán vé số lang thang cả ngày trên đường phố, các bà già còng lưng gồng gánh buôn bán ngoài chợ. Bà Hùng đã bùi ngùi tội nghiệp cho họ. Bây giờ bà Hùng đau đôi chân, ông Hùng ngồi xe lăn bà lại thấy ghen tị với họ, tuy nghèo khổ vất vả họ còn đôi chân đi đứng bươn chải ngoài đường ngoài chợ là họ còn sức khỏe, thứ mà bao người đang mơ ước.

Người giúp việc bỗng xin nghỉ không biết vì chán công việc này hay vì kiếm được chỗ khác vừa ý hơn. Bà Hùng lại đăng báo tìm người, có người gọi đến hỏi han đủ thứ rồi bặt tăm luôn, có người nói suy nghĩ sẽ trả lời sau mà đợi mãi vẫn chưa thấy gọi lại. Trong thời gian tìm người, cuối tuần con gái về phụ bà tắm rửa cho ông, thay khăn trải giường chăn mền cho sạch sẽ. Ông Hùng thấy vợ con vất vả vì mình nên không còn làm mặt lạnh với con nữa.

Một buổi tối bà đẩy xe lăn đưa ông vào restroom, loay hoay thế nào mà khi bà đang đỡ ông đứng dậy thì bà ngã lăn ra còn ông may mắn ngồi thụp lại trong xe lăn an toàn. Nếu lúc ấy ông cũng ngã nhào theo bà, nếu lúc ấy cả hai cùng không thể đứng dậy nổi thì không biết tình hình này sẽ ra sao?

Ông Hùng chứng kiến cảnh vợ ngã đã hoảng sợ vì ông suýt bị ngã theo bà, ông mặc cảm, xót xa đã bất lực không thể giúp bà được gì, ông không thể đứng dậy ra ngoài chỉ vài bước để với tay cầm cái điện thoại mà gọi 911 nếu như bà bất tỉnh, bà ngã mạnh và đau lắm, may mà đầu không va chạm vào đâu…

Bà ngồi lặng người trên sàn nhà cho đỡ mệt vài phút sau mới cố gắng tự chống tay, tự vịn đứng lên được và giúp chồng cho xong việc.

Sau nhiều ngày suy nghĩ đắn đo ông Hùng tự động gọi phôn cho con gái và nói một câu:

– Đưa bố vào nursing home.

Quyết định điều này ông Hùng chẳng vui vẻ chút nào nhưng ông đã biết mình không còn con đường nào khác. Nếu lỡ vợ ông có bề gì, nằm một chỗ như ông thì cả hai sẽ cùng khổ, sẽ là gánh nặng cho các con biết bao.

Bà Hùng hiểu chồng hơn bao giờ hết. Đúng như vợ chồng bà từng suy nghĩ bấy lâu, nursing home không là lựa chọn hàng đầu mà là sự lựa chọn sau cùng rất xứng đáng và cần thiết.

Con đã tìm một nursing home cách nhà khoảng 15 phút để tiện cho bà lái xe đến thăm ông. Lúc hờn dỗi thì oán trách con nhưng ông biết hai con vẫn lo cho ông trong điều kiện có thể.

Đã chuẩn bị sẵn tinh thần chấp nhận “nursing home” thế mà hôm khăn gói rời nhà ông nghẹn ngào không ngăn được giọt nước mắt. Bà dấu ông lau vội dòng lệ, cầm tay ông nói đùa cho ông vui:

– Đi vào nursing home cách nhà mình có “vài bước” mà ông làm như đi tù đày biệt xứ Côn Đảo. Vào đó ông ráng uống thuốc đầy đủ và ăn uống để giữ gìn sức khỏe, món ăn Mỹ có món nọ món kia, ông lựa món nào… giống giống món Việt của mình mà ăn. Một ngày nào đó tôi không lết nổi thì sẽ vào đấy đoàn tụ với ông.

Ông Hùng cảm động:

– Thì cũng là…”cách biệt” tôi với bà, là rời căn nhà, rời cách sống quen thuộc mấy chục năm nay đến một nơi kiểu sống lạ hoắc sao không buồn. Bà ơi, bà yếu bà bệnh vào đây ở với tôi thành hai người handicap ngày ngày nhìn nhau chứ giúp được gì nhau, tôi cầu mong bà đủ sức khỏe đến thăm tôi thường xuyên là đủ vui rồi.

Con gái thông cảm tâm tình của cha mẹ:

– Anh con ở xa, con sẽ thường xuyên đưa hai cháu đến thăm mẹ và thăm bố.

Bà Hùng bùi ngùi thương chồng, thương con cháu vẫn nghĩ đến cha mẹ. Bà an ủi cho ông an lòng:

– Ở tuổi già như chúng ta rồi ai cũng có cuộc chia tay kẻ mất người còn, tôi và ông may mắn chỉ chia tay nhau vì chỗ ở, may mắn vì vẫn còn con cái để mắt tới. Tôi vẫn còn sức mỗi ngày lái xe đến nursing home thăm ông. Chúng mình lại… chờ mong gặp nhau như thuở ban đầu mình từng hẹn hò ông nhé.

– Tôi sẽ cố gắng làm quen nơi ở mới, bà ở nhà giữ gìn sức khỏe để còn đến thăm tôi.

Bà Hùng mỉm cười:

– Tôi nhớ ngày xưa mỗi lần hẹn hò gặp nhau ông đều mang tặng tôi một bó hoa… Nay tôi đến nursing home gặp ông tôi sẽ mang tặng….

– Ừ… tôi đã tặng bà bó hoa Hồng đẹp lắm… Thế bà đến nursing home sẽ tặng tôi hoa gì?

– Tôi sẽ mang tặng ông, hôm thì bánh bao, bánh giò, hôm thì bánh xèo, bánh bèo hay bánh ướt chả lụa với nước mắm tỏi ớt v.v… mấy món to go mà ông yêu thích. Tôi biết chắc là ông sẽ thèm sẽ nhớ những món ăn Việt Nam lắm.

Nguyễn Thị Thanh Dương  

(May. 11- 2026)

Fwd: Chuyện Cười: AI NÓI CÂU ĐÓ?

> AI NÓI CÂU ĐÓ? > Trong một lớp tiểu học ở Mỹ, đa số học sinh là da trắng, chỉ có vài học sinh da đen da vàng. Đến giờ học sử, cô giáo hỏi học sinh về những câu nói bất hủ trong lịch sử Hoa Kỳ: > - Em nào biết ai nói câu sau đây: “Rất tiếc rằng tôi chỉ có một đời sống để dâng hiến cho quê hương”? > Cả lớp im lặng suy nghĩ một hồi, rồi một cánh tay nhỏ bé đưa lên và giọng nói rụt rè của một cậu học trò gốc Hoa: > - Thưa cô, đại úy Nathan Hale nói câu ấy trước khi bị người Anh hành quyết vào năm 1776. > Cô giáo khen và hỏi câu tiếp theo: > - Các em cho cô biết ai đã nói: “Tất cả con người đều sinh ra bình đẳng”? > Cả lớp lại im lặng suy nghĩ, một lần nữa cánh tay nhỏ bé lại đưa lên và giọng nói rụt rè của cậu học trò gốc Hoa: > - Thưa cô, tổng thống Abraham Lincoln đã nói câu này vào năm 1863. > Cô giáo khen “giỏi lắm” và tiếp tục đưa ra câu hỏi: > - Đố các em, ai đã nói: “Hãy nói năng mềm mỏng với một cây gậy trong tay”? > Lớp học im phăng phắc, đến gần một phút sau mới nghe tiếng trả lời nhỏ nhẹ của cậu học trò gốc Hoa: > - Thưa cô, tổng thống Theodore Roosevelt đã nói câu đó năm 1905. > Cô giáo khen cậu học trò gốc Hoa xong, liền quay sang cao giọng cùng các học sinh Mỹ: > - Các em là những công dân Mỹ chính gốc nhưng lại không thuộc lịch sử nước Mỹ bằng bạn... đến từ Trung Hoa. Các em có thấy hổ thẹn không? > Một giọng trẻ con vang lên ở cuối lớp: > - Đ.M. mấy thằng Tàu! > Cô giáo hét to: > - Ai nói câu đó? > Có tiếng trẻ con trả lời: > - Thưa cô, tổng thống Donald Trump nói câu đó sau khi dịch cúm Vũ Hán bùng phát ạ. > (St)

NGÀY CUỐI NĂM CHUYỆN CUỐI ĐỜI 500 đô - Tg Văn Chương

Tôi lái Uber. Chủ yếu là vào ban đêm.
Tuần trước, lúc 11 giờ đêm, tôi đón một ông cụ.
Ông lên xe rồi nói:
"Tôi cần cậu chở tôi đến năm nơi tối nay. Tôi sẽ trả cậu 500 đô. Tiền mặt. Nhưng cậu không được hỏi lý do cho đến khi chúng ta đi xong tất cả."
Ông đưa cho tôi năm địa chỉ.
Điểm dừng đầu tiên: một căn nhà ở ngoại ô.
Ông không xuống xe. Ông chỉ ngồi đó, nhìn chằm chằm vào căn nhà suốt mười phút. Nước mắt lặng lẽ chảy xuống.
"Được rồi. Đi điểm tiếp theo."
Tôi lái đi.
Điểm dừng thứ hai: một trường tiểu học. Trống rỗng. Tối om.
Ông xuống xe. Đi đến khu sân chơi.
Ngồi lên một chiếc xích đu. Ngồi đó hai mươi phút.
Rồi ông quay lại xe.
"Tôi đã dạy ở đây. Bốn mươi ba năm. Nghề đẹp nhất cuộc đời tôi."
Điểm dừng thứ ba: một quán ăn nhỏ.
Ông bước vào. Gọi một ly cà phê.
Ngồi một mình trong góc.
Ông không uống.
Ông chỉ ngồi đó, nhìn quanh.
Mười lăm phút sau, ông quay lại xe.
"Vợ tôi và tôi có buổi hẹn đầu tiên ở đây. Năm 1967."
Điểm dừng thứ tư: nghĩa trang.
Ông xuống xe. Đi đến trước một ngôi mộ.
Ông đứng đó, nói chuyện với nó.
Tôi không nghe được ông nói gì.
Ba mươi phút sau, ông quay lại. Mắt đỏ hoe.
"Vợ tôi. Hôm nay tròn ba năm."
Điểm dừng thứ năm: bệnh viện.
Ông yêu cầu tôi đậu xe. Chờ.
"Đây là điểm cuối cùng."
Ông nhìn tôi.
"Bây giờ tôi sẽ nói lý do. Tôi bị ung thư giai đoạn cuối. Chỉ còn vài tuần để sống. Có thể chỉ vài ngày. Tối nay, tôi muốn nhìn lại toàn bộ cuộc đời mình. Lần cuối. Trước khi tôi không còn cơ hội nữa."
Tôi bật khóc. Ngay trong xe.
Ông nói tiếp:
"Căn nhà — nơi tôi nuôi các con khôn lớn.
Trường học — nơi tôi tìm thấy ý nghĩa đời mình.
Quán ăn — nơi tôi biết thế nào là yêu.
Nghĩa trang — nơi tôi nói lời tạm biệt.
Và bệnh viện… nơi tôi sẽ ở lại từ tối nay. Khu chăm sóc cuối đời. Tôi sẽ không về nhà nữa."
Ông đưa tôi 500 đô.
"Cảm ơn cậu đã chở tôi đi qua cuộc đời mình. Cậu là người xa lạ cuối cùng đối xử tử tế với tôi. Tôi muốn mọi thứ được nhẹ nhàng. Và cậu đã làm nó trở nên nhẹ nhàng."
Tôi từ chối.
"Tôi không thể nhận số tiền này."
Ông khẽ lắc đầu.
"Xin cậu. Tôi không còn ai để lại nó. Các con tôi không còn nói chuyện với tôi nữa. Tôi không còn bạn bè. Cậu đã cho tôi ba giờ tử tế. Với tôi, nó đáng giá hơn 500 đô."
Ông bước xuống xe. Cầm chiếc vali nhỏ.
Rồi quay lại hỏi:
"Cậu tên gì?"
"Marcus."
Ông gật đầu.
"Cảm ơn cậu, Marcus. Vì đã là điều đẹp cuối cùng trong đời tôi."
Ông bước vào bệnh viện.
Tôi ngồi lại trong xe. Khóc suốt một giờ.
Ngày hôm sau, tôi quay lại bệnh viện. Tôi hỏi thăm ông.
"Họ nói: Ông Patterson. Phòng 412."
Tôi mang theo hoa. Gõ cửa.
Ông nằm trên giường.
Ông mỉm cười khi thấy tôi.
"Marcus. Cậu quay lại."
"Tôi không thể không quay lại. Ông ổn không?"
Ông khẽ nói:
"Tôi đang chết. Nhưng tôi đã nhìn lại cuộc đời mình tối qua. Vậy nên… tôi ổn."
Chúng tôi nói chuyện hai giờ.
Về vợ ông. Về học sinh của ông. Về những đứa con đã không còn gọi điện. Về cuộc đời ông đã sống.
Tôi đến thăm ông mỗi ngày trong hai tuần.
Mang cà phê. Đọc tin tức cho ông nghe.
Đôi khi… chúng tôi chỉ ngồi yên.
Một ngày, ông nói:
"Tôi nghĩ mình sẽ chết một mình. Nhưng cậu ở đây. Một người xa lạ trở thành gia đình trong những ngày cuối của tôi. Đó là một món quà."
Tôi nắm tay ông.
"Ông sẽ không chết một mình. Không còn nữa."
Ông khóc.
"Cảm ơn cậu đã nhìn thấy tôi. Khi tôi đã trở nên vô hình."
Ông Patterson qua đời vào một ngày thứ Ba. Lúc 3 giờ 17 sáng.
Tôi ở đó. Nắm tay ông.
Những lời cuối cùng của ông:
"Hãy nói với mọi người. Hãy bảo họ nhìn những người xa lạ. Thật sự nhìn. Ai rồi cũng chết. Có người sớm hơn người khác. Nhưng tất cả chúng ta đều đang đi đâu đó. Hãy tử tế trên đường đi. Cậu đã tử tế. Cậu đã cứu những ngày cuối của tôi."
Ông nhắm mắt lại.
Máy theo dõi tim trở thành một đường thẳng.
Tôi vẫn ngồi đó. Một giờ nữa. Không thể buông tay ông.
Ông ra đi… nhưng không một mình.
Và điều đó có ý nghĩa.
Trong tang lễ của ông, có sáu người.
Tôi.
Ba y tá.
Một luật sư.
Và một học trò cũ đọc được cáo phó.
Chỉ sáu người.
Một người đàn ông đã dạy học 43 năm.
Yêu một người phụ nữ 52 năm.
Sống 81 năm.
Sáu người.
Tôi đứng lên và nói:
"Ông Patterson đã dạy tôi một điều.
Mỗi người xa lạ… là cả thế giới của ai đó.
Mỗi hành khách Uber… có một câu chuyện.
Mỗi người bạn gặp… đang sống, đang hy vọng, đang chờ ai đó nhìn thấy họ.
Ông đã trả tôi 500 đô để chở ông đi qua cuộc đời mình.
Nhưng ông đã cho tôi thứ quý hơn nhiều.
Sự chắc chắn rằng lòng tử tế với người xa lạ không phải là điều thêm vào.
Nó là điều quan trọng nhất.
Bởi vì tất cả chúng ta đều là người xa lạ.
Cho đến khi có ai đó dừng lại. Nhìn. Lắng nghe. Và ở lại."
Tôi vẫn giữ 500 đô trong ngăn xe.
Chưa bao giờ tiêu.
Nó là một lời nhắc nhở.
Mỗi hành khách có thể đang đi chuyến cuối cùng.
Mỗi người xa lạ có thể đang nói lời tạm biệt cuối cùng.
Tôi lái xe khác đi từ ngày đó.
Tôi hỏi.
Tôi lắng nghe.
Tôi nhìn thấy họ.
Bởi vì một ông cụ đã cần một đêm cuối thật dịu dàng.
Và một người xa lạ… đã ở lại.
Xin hãy là người xa lạ đó.
Có thể ai đó đang đi chuyến cuối cùng của họ tối nay.
Hãy làm cho nó… dịu dàng.
Tg Văn Chương

Fwd: Lê Nguyên Phương - Kính Gửi Tiếng Việt, Khiêm Gửi Bản Thân

Tác giả: Lê Nguyên Phương
19 February at 23:26

 Tôi có một nhân viên từng nhắn tin cho sếp một câu để đời khi được yêu cầu sắp xếp một buổi họp: "Ok anh, cũng được." Sếp anh, một người Huế gốc, đọc xong rồi im lặng. . . ba tiếng đồng hồ. Không phải sếp bận. Sếp đang ngồi uống chè xanh và suy nghĩ xem nhân viên này vừa phê duyệt hay vừa ban ơn cho mình.

 Sự vụ này cũng khiến tôi nhớ lại một buổi chiều năm ngoái, khi tôi ngồi trong quán cà phê ở Quận 3 và nghe cô bé phục vụ — xinh xắn, nhiệt tình, rõ ràng được đào tạo bài bản — cúi đầu thưa với một bà khách lớn tuổi: "Dạ, bà ơi, bên cháu "cho" bà ly nước lọc ạ." Bà khách mỉm cười. Còn tôi thì khẽ rùng mình — không phải vì lạnh, mà vì vừa chứng kiến tiếng Việt bị lật ngược thứ bậc một cách hồn nhiên đến mức đáng yêu mà đáng lo.

 Người Việt mình có một tật rất dễ thương: sợ thất lễ đến mức thất lễ theo cách khác. Chúng ta biết rằng cần phải lịch sự, biết rằng tiếng Việt có những từ "sang hơn", "nhã hơn". Và thế là chúng ta dùng từ sang nhất cho mọi tình huống, giống như mặc vest đi chợ cá — không sai về đạo đức, chỉ hơi lạc điệu về văn hóa. Biếu. Tặng. Cho. Ban. Thưởng. Đãi. Sáu chữ này trông như anh em ruột sống chung một nhà, nhưng thực ra mỗi người mang một hộ chiếu khác nhau, đi trên những con đường quyền lực ngược chiều nhau, và hễ bạn để chúng đi nhầm đường là cả hệ thống tôn ti lập tức... tắc đường.
 "Biếu" là đường đi lên — con biếu cha, trò biếu thầy, cấp dưới biếu cấp trên. Trong chữ "biếu" có mùi thơm thảo của sự kính trọng. "Tặng" là đường ngang — bạn bè tặng nhau, người yêu tặng nhau, đồng nghiệp tặng nhau nhân dịp sinh nhật. Ngang hàng, thân ái, bình đẳng. "Cho" — và các biến thể cao cấp hơn là "Ban," "Thưởng" — là đường đi xuống: ông bà cho cháu kẹo, vua ban thưởng công thần, thầy cho điểm học trò. Còn Đãi — chữ này đặc biệt hơn một chút, vì nó mang theo không khí của sự hào sảng, của người đứng đầu bàn tiệc vẫy tay mời mọi người ngồi xuống. Chủ nhà đãi khách. Cha mẹ đãi con cái nhân ngày lễ. Người có địa vị đãi người dưới tay. Chính vì vậy, khi tôi về Huế gặp một cậu học trò đang ăn trưa với học trò của anh ta, với lòng ưu ái một bạn trẻ dấn thân trong sự nghiệp giáo dục, tôi đã trả tiền ăn cho bàn đấy. Thế là cậu ta liền đăng một tút trên Phây là được thầy "mời." Về mặt ngôn ngữ học, cậu ta vừa tự phong mình làm khách và xếp thầy vào hàng... được ban ơn. Tiền thì đã trả rồi và thứ bậc đã bị lật ngược từ trong câu chữ. Dùng chữ cho có học, tất nhiên, là "Tôi được thầy đãi" — chữ đãi đúng chiều, không ai bị xúc phạm, trật tự vũ trụ được bảo toàn.

 Vậy mà cô bé phục vụ kia vô tư dùng chữ cho — đường xuống — khi trao nước cho bà khách — đường lên. Kết quả: về mặt ngữ pháp tôn ti, bà khách và cô bé vừa được đảo ngược nhau nhau trong một tích tắc. Không có gì sai về tình người. Chỉ có tiếng Việt đang thở dài.. Điều đúng chỉ đơn giản là: "Dạ, nhà hàng xin biếu/tặng bà ly nước ạ." Nhưng thôi, biết đâu trong tương lai gần, các quán cà phê sẽ treo biển "Chúng tôi cho quý khách wifi " và không ai thấy có gì cần lên tiếng — kể cả wifi.

 Trở lại người nhân viên của tôi và câu nhắn tin tình cảm "Ok anh, cũng được." Cậu áy không cố tình vô lễ. Cậu ấy chỉ đang dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt trong đầu theo kiểu "Sure, that works" — hoàn toàn ổn trong văn hóa giao tiếp thẳng thắn kiểu Tây. Nhưng khi đổ vào khuôn tiếng Việt, nó trở thành một câu khiến người nghe phải tự hỏi: "Vừa rồi ta xin phép nhân viên à?" Chữ được trong "cũng được" mang mùi vị của người đang phê duyệt, xem xét, chấp thuận — ngôn ngữ của người có quyền quyết định. Khi người dưới dùng nó với người trên, câu nói ấy âm thầm hoán đổi ghế ngồi giữa hai người mà không cần thông báo trước. Cái đúng thì đơn giản lắm: "Dạ vâng anh, em sẽ có mặt đúng giờ." Không cần hoa văn. Chỉ cần đúng chiều gió.

 Và nói đến "Dạ vâng" — đây là hai chữ mà thế hệ trẻ đang dần thay bằng một chữ duy nhất, nhập khẩu nguyên bản, không qua kiểm dịch ngôn ngữ: "Ok." Hai chữ cái. Không chủ ngữ, không vị ngữ, không kính ngữ, không cảm xúc, không gì cả ngoài sự tồn tại tối giản của chính nó. Dùng "Ok" với người lớn tuổi giống như buông thõng bàn tay để người khác nắm giật giật; về kỹ thuật, đôi tay đã chạm nhau, nhưng về tinh thần, cuộc gặp gỡ chưa thực sự xảy ra. Dĩ nhiên, thế hệ trẻ có lý lẽ riêng: "Nhanh mà, ai rảnh gõ cả câu." Lý lẽ ấy rất thuyết phục. Rất hiện đại. Và nếu bạn đang nhắn tin cho bạn bè cùng trang lứa thì hoàn toàn không vấn đề gì. Nhưng khi dùng với người trên, "Ok" không chỉ là cách viết tắt — nó là cách "tắt" cả sự tôn trọng.

 Có mấy từ tôi sợ nhất trong tiếng Việt, có lẽ, là bộ tứ diện kiến -- tiếp kiến — yết kiến — chiêm bái — bốn động từ mà Google Translate đang dần dần, không khoan nhượng, xóa sổ khỏi vốn từ của người trẻ. Ngày xưa, khi một vị quan muốn gặp vua, ông không nói "Em sắp lịch gặp anh nhé." Ông yết kiến — động từ ấy chứa đựng cả một lễ nghi, cả một khoảng cách được thừa nhận, cả một sự tự nhận mình là bé nhỏ trước điều vĩ đại hơn. Nhà vua, khi chịu khó dành thời gian, thì tiếp kiến — động từ đi xuống, đầy ân điển. Còn người hành hương lên chùa gặp cao tăng thì chiêm bái — không chỉ là gặp, mà là ngưỡng nhìn, là để lòng mình nhỏ lại trước điều thiêng liêng. Còn diện kiến? Nó được sử dụng để chỉ khi người dưới gặp người trên. Bốn động từ, bốn tầng ý nghĩa, ba mức độ của sự khiêm hạ. Mà dùng quá thì cũng sai. Nói với bạn bè "ngày mai tao diện kiến mày nhé" thì đáng gọi là "dốt mà hay nói chữ." Ngày nay chúng ta gọp chung tất cả 4 chữ trên vào một chữ gặp, hoặc sang hơn thì meet, mà người Huế có câu "sang trọng đứt họng lòi gân." Tôi hoàn toàn hiểu — cuộc sống hiện đại cần tốc độ. Nhưng khi ngôn ngữ mất đi sắc thái, con người cũng mất đi thứ gì đó khó đặt tên — mất đi khả năng cảm nhận khoảng cách đúng mực giữa người với người, thứ khoảng cách không phải để phân biệt, mà để tôn trọng, để thể hiện mình là người có văn hóa.

 Tôi không muốn kết thúc bài này bằng một bản án, vì những lỗi kể trên không phải lỗi của ác ý — chúng là lỗi của sự thay đổi chưa kịp tiêu hóa. Hay là lỗi của. . . nhà trường. Chúng ta lớn lên trong một thời đại mà tiếng Anh và văn hóa phương Tây dạy rằng giao tiếp hiệu quả là giao tiếp thẳng thắn, nhanh gọn, bình đẳng. Rất nhiều điều đúng trong triết lý ấy. Nhưng tiếng Việt không phải tiếng Anh — tiếng Việt là ngôn ngữ của trọng tình và trọng tôn ti, và xin nhắc các bạn, nó có đến nhiều ngàn năm lịch sử. Hai thứ tiếng với hai nền văn hóa đôi khi mâu thuẫn nhau nhưng thường bổ sung cho nhau theo những cách rất đẹp. Khi ta nói "Con biếu bà cái bánh" thay vì "Con cho bà", ta không chỉ chọn một từ — ta đang thừa nhận một mối quan hệ, đang nói bằng ngôn ngữ rằng bà ở một tầng cao hơn trong tim con, và con muốn chữ nghĩa con dùng phản ánh điều đó. Đó không phải hủ nho. Đó là tình nghĩa. Mà tình nghĩa thì chọn chi "đường ngang lối tắt."

 Người ta hay dạy dỗ tôi rằng: "Tiếng Anh nó đơn giản, bình đẳng, ai cũng như ai. Thật là 'hại điện' à quên 'hiên đại'" Mỗi lần nghe vậy, tôi chỉ mỉm cười theo kiểu người biết một bí mật mà không muốn phá vỡ không khí. Hay không dám nói là quý vị chưa biết Shakespeare là thằng cha nào. Vì sự thật là tiếng Anh không hề "bình đẳng" — nó chỉ giỏi giấu sự bất bình đẳng hơn tiếng Việt mà thôi. Tiếng Việt cho hẳn tôn ti ra ngoài, rõ ràng như sơ đồ tổ chức của một tập đoàn — ai trên ai dưới, ai biếu ai cho, ai yết kiến ai tiếp kiến, tất cả đều hiện lên ngay trong từng chữ. Còn tiếng Anh thì khéo léo hơn: nó nhét toàn bộ hệ thống đẳng cấp vào trong cấu trúc câu, vào modal verb (would/could), vào giọng bị động (passive voice) — rồi đứng đó với vẻ mặt vô tư như chưa có chuyện gì xảy ra.

 Xưa kia, tiếng Anh có Thou và You — hai đại từ phân ngôi rõ ràng không kém gì mày với ngài trong tiếng Việt. Thou dùng cho kẻ dưới, cho trẻ con, cho người thân. You — ban đầu là số nhiều — dần trở thành kính ngữ dành cho bề trên và người lạ. Nghe quen không? Cũng như tiếng Pháp, "tu" và "vous" đấy. Chính xác là cái logic mà chúng ta dùng khi chọn giữa mày và anh, giữa tao và em. Thế rồi người Anh làm một việc rất người Anh: họ hoảng loạn. Vì chỉ cần dùng thou nhầm đối tượng một lần là xong — năm 1603, quan công tố trong phiên tòa xét xử Sir Walter Raleigh đã dõng dạc quát: "I thou thee, thou traitor!" — dùng thou để gọi một hiệp sĩ, tức là một cú tát ngôn ngữ vào mặt người ta giữa thanh thiên bạch nhật. Quá nguy hiểm. Thế là người Anh quyết định dẹp luôn thou cho lành, rồi gọi tất cả mọi người là you cho an toàn. Có lẽ người Việt đôi khi chỉ có một mình, nhưng lại tự xưng là "chúng tôi" có thể không phải đoạt quyền đại diện mà là khiêm ngữ không?

 Nhưng đừng tưởng người Anh bỏ cuộc "thou-you" dễ vậy. Họ không bỏ tôn ti — họ chỉ chuyển nó sang địa vị khác. Thay vì nói thẳng "Tôi muốn anh làm việc này" với sếp, một nhân viên người Anh thế kỷ 18, lẫn một số bây giờ, sẽ nói: "I beg to suggest/to differ...", "Would you mind. . .," hay "May I venture to state..." — tức là "Em xin 'mạo muội' thưa rằng..." nhưng bằng tiếng Anh, kiểu như mặc vest đi uống trà chiều. Cái beg đó không liên quan đến cơ chê "xin cho" nhé bạn — đó là khiêm ngữ được ngụy trang bằng lịch sự. Và đến tận ngày nay, khi một nhân viên người Anh hỏi sếp "Would you happen to have a moment?" thay vì "Anh rảnh không?" — họ đang dùng chính xác cái logic mà người Việt dùng khi chọn "Dạ, em xin phép thưa anh..." thay vì "Ê, nghe này." Tiếng Anh giấu sự khiêm hạ trong vòng vo của cấu trúc câu. Tiếng Việt trình nó ra, thẳng thắn, không xấu hổ. Ai tinh tế hơn? Tôi không dám phán. Chỉ biết rằng khi người ta bảo tiếng Anh "bình đẳng" và tiếng Việt "phức tạp" — thực ra họ đang so sánh một người mặc quần lót màu đen trong quần lụa trắng, còn người kia mặc quần lót màu da người, vậy thôi. Cả hai đều mặc quần lót và không có ai đang ở truồng cả.

 Đọc xong lá thư này, có lẽ các bạn trẻ sẽ bảo: "Thầy ơi, tiếng Việt như võ Thiếu Lâm — học cả đời chưa chắc hết bài." Tôi gật đầu, nhấp một ngụm chè xanh, rồi thầm nghĩ: đúng quá xá. Nhưng không chịu học thì uổng lắm. Mà uổng nhất là khi ta nghĩ mình là lịch sự nhất đời — trong lúc tiếng Việt đang lặng lẽ lắc đầu ở phía sau lưng: "Cái hay không học thì học cái gì."

 P/S: Nếu bạn đọc xong bài này mà vẫn muốn nhắn "Ok" cho sếp — thì ít nhất hãy thêm chữ "ạ" vào cuối. Tiếng Việt sẽ không tha thứ hoàn toàn, nhưng sẽ bớt thở dài hơn một chút.

 Notes: Năm nay nổi hứng, chắc sẽ viết loạt bài trào phúng. "Cái gì cũng biết mà không biết điều. Cái gì cũng có ý mà không ý tứ."

Hồng Phúc - THÂN PHẬN ĐÀN ÔNG QUA THƠ TTKH

(Chép lại từ internet)

Một mùa thu trước, mỗi hoàng hôn
Tới tháng lãnh lương mới hết hồn
Bạn rủ đi chơi, nào có dám
Tôi chờ người tới để…giao lương
Người ấy thường hay ngắm lạnh lùng
Xấp tiền lương mỏng, hỏi lung tung :
Rằng lương sao có bao nhiêu đấy?
Chắc"diếm" bớt rồi, phải thế không?
Người ấy thường hay móc bóp tôi
Khảo tiền mỗi lúc bóp tôi vơi
Bảo rằng tôi móc còn hơn để…
"ghệ" móc tiền ông, mới khổ đời
Thuở ấy nào tôi đã biết gì :
Trẻ người, non dạ quá ngu si
Bao nhiêu tiền bạc, tôi "dâng" hết…
Chẳng giữ cho mình được…tí ti
Đâu biết tiền đưa bả tháng này
Là tiền dành dụm bấy lâu nay
Bao nhiêu tiền mặt, "người" chôm hết
Biết lấy gì vui với bạn đây?
Từ đấy thu, rồi thu, lại thu
Lòng tôi còn giá đến bao giờ
"Người kia" đã biết tôi vơi túi
"người ấy" cho nên vẫn hững hờ
Tôi vẫn đi…bên cạnh một người
Dữ như sư tử của lòng tôi
Và từng thu chết, từng thu chết
Vẫn sợ "vợ" hơn cả…sợ trời
Buồn quá, hôm nay xem lại túi
Chỉ còn tiền lẻ để…ăn xôi
Bao nhiêu tiền chẵn, người gom hết
Chỉ tặng cho tôi…một nụ cười
Tôi nhớ lời người đã bảo tôi.
Đưa tiền người giữ khỏi lôi thôi
Đến nay, tôi hiểu thì tôi đã…
Làm lỡ đời trai, muộn mất rồi
Hồng Phúc

Fwd: Chứng minh sự thật về tiền nhiều để làm gì?

Một tiền không mua được thời gian nhưng tiết kiệm được thời gian. Người đi xe đạp cố gắng thế nào đi nữa cũng không nhanh bằng người đi máy bay

Hai tiền không mua được sức khoẻ nhưng mua được tất cả phương pháp chữa bệnh tốt nhất.

Ba tiền không mua được đam mê nhưng không ai làm việc vì đam mê mà không cần tiền cả.

Bốn tiền không mua được quan hệ nhưng tất cả các mối quan hệ đều cần đến tiền. 

Năm tiền không mua được hạnh phúc nhưng chẳng có hạnh phúc nào mà không cần đến tiền nhà lá hay nhà lầu quan trọng là vui vẻ sống với nhau. Nhưng mà phong ba bão táp sấm chớp mưa giăng nhà lá luôn là kẻ bị gánh chịu.

Sáu tiền không mua được tình yêu nhưng muốn có tình yêu thì phải có tiền. Không ai trên đời dũng cảm để bên nhau mà không có tiền, hôn nhân đổ vỡ cũng chủ yếu xuất phát từ tiền 

Bảy tiền không giải quyết được vấn đề nhưng có thể gói gọn vấn đề một cách ngắn nhất có thể. 

Tám tiền cũng không có vai trò gì quan trọng, chỉ là có tiền thì có quyền lựa chọn cuộc sống. 

Đừng cố giả vờ không thích tiền. Thay vào đó, hãy làm việc chăm chỉ hơn. Chúng ta cố gắng kiếm tiền để phục vụ chính bản thân mình. Và để không có cảm giác bất lực khi những người thân gặp khó khăn

Đào Văn Bình - Tiếng Anh ba rọi

Tiếng Anh ba rọi
Đào Văn Bình

Việt Nam hiện nay đang top (xin lỗi đứng đầu thế giới) về nói tiếng Anh "ba rọi" cho nên đã làm tiếng Việt suy đồi và có nguy cơ tuyệt chủng hay trở nên ngôn ngữ của sắc dân thiểu số. Bởi vì:
- Dân chúng chỉ thích đi tour chứ không thích đi du lịch.
- Chỉ thích shopping chứ không chịu đi mua hàng, mua sắm.
- Và chỉ thích gọi phone chứ không thích gọi điện thoại.
- Và chỉ thích coi tivi chứ không chịu coi truyền hình. Tất cả các chương trình truyền hình trong nước bây giờ đều gọi là TV vì hai chữ Truyền Hình đã chết rồi, đã bị loại bỏ trong Tự Điển Việt Nam.
- Các chương trình giải trí / ca nhạc chết hết cả mà chỉ còn các show. Và Got Talent thì quá nhiều fan kể cả fan cuồng, fan cứng, fan mềm. Kẻ ủng hộ, người hâm mộ nay xuống Âm Phủ cả rồi.
- Thời đại mới, người ta chỉ thích coi các live show chứ không thích các chương trình trực tiếp.
- Hot girl thì làm loạn cả xã hội. Cả trường học cũng có hot girl chứ không còn gái rửng mỡ, gái ăn mặc hở hang, ăn mặc khiêu dâm nữa.
- Các teen và tuổi teen thì choán chỗ của vị thành niên.
- Chỉ có hot boy thì đi bán xì- ke, ma túy, chứ không có thanh niên đi bán xì- ke ma túy.
- Ông / Bà cũng chết hết mà chỉ còn Mr. và Mrs.
- Trên sân cỏ, cầu thủ chỉ thích đá penalty chứ không chịu đá phạt đền.
- Thủ môn không chịu vào khung thành để nhặt bóng vì đó là gôn (goal).
- Xe gắn máy cũng biến mất và chỉ còn xe mô tô chạy khơi khơi trên đường phố.
- Ca- nô phóng ào ào trên mặt nước khiến xuồng máy sợ quá phải giạt qua một bên.
- Tin hot và tin nóng không biết là tin gì. Phải chăng đó là tin có liên quan đến xác thịt hay tin hấp dẫn? Người rành tiếng Việt cũng ngơ ngác. Xin bà con nào dùng hai chữ "hot news" giải thích dùm và liệu có tiếng Việt nào tương đương không?
- Tại Việt Nam bây giờ xe ô- tô có giá hơn xe hơi. Nhớ đem xe ô- tô về Việt Nam bán, đừng đem xe hơi.
- Cờ líp này cờ líp kia khiến đoạn phim, đoạn băng ngắn sợ hết hồn.
- Bà con bây giờ chỉ thích tiêm vaccine chứ không thích chủng ngừa hay chích ngừa vì sợ chết.
- Thời đại mới người ta đua nhau vào căng- tin (cantine) chứ không thích vào nhà ăn nữa.
- Top ten thì cưỡi lên cổ mười người đứng đầu / hàng đầu rồi.
- Tập họp, biểu tình bây giờ quê mùa lắm mà phải nói là mít- tinh.
- "Dùng thuốc kích thích" phải nói là "doping" cho nó giống Mỹ. Muốn học tiếng Anh "ba rọi" kiểu này thỉnh thoảng ghé trang tin điện tử VOA hoặc BBC Việt Ngữ sẽ được thỏa mãn.
- Môn Quyền Anh cũng đã chết để boxing lên ngôi.
- Võ sĩ bị hạ đo ván ngóc đầu dậy, cãi lại trọng tài và nói rằng tôi bị hạ knock- out.
- Các tay đua cổ lỗ sĩ chết hết mà chỉ còn coureur (cua rơ) đạp xe khơi khơi rất "kịch tính."
- Người viết trang tin chuyên đề ngày nào cũng cãi lộn với blogger.
- Mua huy hiệu người ta hỏi "Ông bà nói gì vậy?" vì họ chỉ biết có logo.
- Bay một mình/dẫn bóng một mình/ độc diễn không ai hiểu cho nên phải nói là solo. Bây giờ trong nước ai cũng giỏi tiếng Anh, giỏi hơn cả dân Mỹ nữa. Đâu đâu cũng nghe nói OK. Hai chữ "được rồi" đã chết trong ngôn ngữ Việt Nam.
- Phi công ngồi lâu trong buồng lái, buồn quá nên rời cabin ra ngoài tán dóc với hành khách.
- Biểu ngữ vì muốn "thoát Trung" cho nên phải nói là băng- rôn.
- Ngày hội vì muốn "đi Mỹ" cho nên phải nói festival cho quen.
- Bích chương (dán trên tường) không chịu nói mà phải nói Áp- phích (Affiche) cho có vẻ ta là Mỹ đây.
- Chương trình thương mại giờ đây bị các showbiz đè bẹp.
- Chuyện tai tiếng bây giờ trở thành scandal / "xì căn đan" bàn tán ồn ào "gây sốt trên mạng."
- Bây giờ người ta không còn nhập cảng Xe thùng/ xe kiện hang / xe vận tải hạng nặng nữa mà chỉ nhập toàn xe container. Ráng mà chịu!
- Hầm ngầm, hầm trú ẩn nói sợ người ta không hiểu cho nên phải nói là boong- ke (bunker).
- Xe điện ngầm cũng chết hết hoặc đóng cửa và thay bằng Metro như Metro Bà Quẹo.
- Ảnh cởi truồng / lõa thể đưa ra bị tố là dâm ô cho nên phải nói "lái" là ảnh nude.
- Bây giờ người ta không còn sợ vi khuẩn, siêu vi trùng nữa mà chỉ sợ vi- rút (virus) mà thôi vì vi- rút nguy hiểm hơn siêu vi trùng!
- Giải túc cầu / đá bóng thế giới đã chết và thay bằng World Cup.
- Giải túc cầu Đông Nam Á cũng chết luôn và thay bằng Suzuki AFF!!!
- Đông Nam Á Vận Hội cũng đã chết và thay bằng SEA Games!
- Trọng tài thổi còi nói "đá đi" cầu thủ Việt Nam đứng ngơ ngác vì không hiểu "đá" là gì mà chỉ biết "sút" (shoot). Cho nên "bóng đá" Việt Nam phải đổi tên thành "Bóng Sút Việt Nam" mới phải!
- Căng thẳng thần kinh / đầu óc vào bệnh viện nói bác sĩ không hiểu cho nên phải nói là stress.
- Sửng sốt, choáng váng, bàng hoàng giờ cũng tiêu ma vì chỉ còn Sốc (Shocked) mà thôi.
- Đại hạ giá bây giờ quá cổ lỗ sĩ cho nên phải gọi là giảm sốc / bán sôn (shock sale)
- Vợ chồng mới cưới nhất định không chịu hưởng tuần trăng mật ở khu nghỉ mát vì khu nghỉ mát không sang bằng resort.
- Nói đấm bóp người ta tưởng rằng đó là đánh lộn cho nên phải nói là massage / mát xa.
- Bây giờ về Việt Nam mà nói máy hình, máy thu hình thì người ta nhìn mình như người ở Phi Châu mới về cho nên phải nói camera cho họ nể.
- Nạp điện không chịu nói mà phải nói sạc cho nó giống Tây.
- Thu hình từ trên cao / trên không phải nói là Flycam cho nó oai vì giống Mỹ.
- Ngân hàng bây giờ chỉ có máy ATM chứ không có Máy chuyển tiền tự động nữa. Ráng mà chịu.
- Dân quê, dân lao động đọc báo không hiểu GDP là gì cho nên phải học lớp "Tiếng Anh Cấp Tốc" hoặc hỏi mấy giáo sư Anh Văn… thì mới biết đó là Tổng Sản Lượng Quốc Gia (Gross Domestic Product). Tội nghiệp quá!
- Đường giây thông báo khẩn cấp dùng làm chi, mà phải dùng hot line cho nó oai.
- Nói làm bàn hai trái / thắng hai trái quê mùa lắm cho nên phải nói làm cú đúp (coup double) cho nó có vẻ Tây. Tây đè đầu 100 năm, nay vẫn còn nhớ gậy và roi gân bò của ông Tây năm xưa.
- Làm bàn 3 trái nói ra rất quê cho nên phải nói lập hat- trick cho nó giống Mỹ mới sang. Xin nhắc ở Mỹ không phải ai cũng là tỷ phú và tiến sĩ… mà cũng rất nhiều ông/bà vô gia cư, lau chùi cầu tiêu, bỏ báo, bán Pizza, bán xăng.
- Giải không nên nói mà phải nói là cúp cho có vẻ văn minh. Tiếng Việt bây giờ thấp kém so với tiếng Tây, tiếng Mỹ nhiều lắm. Nói tiếng Anh "ba rọi" mới văn minh, hiện đại.
- Câu lạc bộ / hộp đêm vào làm chi. Vào club cho nó sang.
- Phụ nữ mặc áo tắm hai mảnh không hấp dẫn bằng mặc bikini.
- Các loại đàn như dương cầm, tây ban cầm, vĩ cầm đều đã quăng vào xọt rác và piano, guitar, violin / violion nói như thế mới sang như Tây!
- Ăn mặc hở hang / khiêu dâm hết thời rồi mà phải nói ăn mặc hot.
- Pháo tháp / đồn canh phải nói là lô cốt. Ông Tây vẫn hơn Ông Ta.
- Hợp chất, vật liệu tổng hợp/hỗn hợp còn nữa đâu cho nên phải dùng composite.
- Tập bản đồ vì không hiểu nghĩa tiếng Anh cho nên nói bừa là atlas để đánh lừa độc giả.
- Tình dục / trao đổi xác thịt / làm tình nói ra sợ thô tục cho nên nó trớ là sex.
- Cơ phận phụ / bộ phận rời không hiểu cho nên nói đại là module.
- Thái Lan có sex tour chứ làm gì có du lịch mua dâm. Nói ra sợ người ta cười.
- Mỹ bắt đầu sợ Ngày Halloween vì hóa trang đầu trâu, mặt ngựa, xác chết miệng trào máu… là cơ hội tốt cho khủng bố. Nay Việt Nam rước vào. Đúng là "Điếc không sợ súng"!

Ô hô! Một ngàn năm đô hộ giặc Tàu, một trăm năm nô lệ giặc Tây mà đất nước chưa bị đồng hóa và tiếng Việt vẫn giữ được truyển thống, mẫu mực. Ở Miền Nam, hai mươi năm chiến tranh triền miên mà tiếng Việt lại hoàn chỉnh và tiến lên đỉnh cao. Nay Mỹ mới "bình thường hóa" từ năm 1995 mà gốc rễ văn hóa Việt đã có nguy cơ mục ruỗng rồi. Nếu 600,000 quân Mỹ đổ vào như thời chiến tranh thì đất nước sẽ biến thành Phi Luật Tân.

Tiếng Anh sẽ là ngôn ngữ chính. Tiếng Việt sẽ trở thành thổ ngữ. Khắp nơi, hang cùng ngõ hẻm, đâu đâu cũng nghe nói OK nhất là trên các đài truyền hình! Ngày xưa ở Miền Nam bảng hiệu ở Chợ Lớn toàn tiếng Tàu nên phải cấm vì người ta tưởng đây là đất nước Đài Loan, Hồng Kông, Tân Gia Ba. Nay bảng hiệu bằng tiếng Anh tràn lan khắp hang cùng ngõ hẻm. Chỉ vài năm nữa, bảng hiệu tiếng Việt sẽ chết. Trong khi ở Mỹ này, tiệm Việt Nam mà trưng bảng hiệu bằng tiếng Anh thì chỉ bán cho ma.

Lai Mỹ cũng tốt thôi. Vì như thế mới "thoát Trung" và tiến nhanh, tiến mạnh tiến vững chắc như Đại Hàn hay Nhật Bản và ngửa mặt với thế giới để nói rằng chúng tôi có một nền văn hóa và ngôn ngữ giống hệt như Mỹ - một siêu cường của hành tinh này đây.

Do mặc cảm thấp kém không ngóc đầu lên được cho nên nô lệ cũng là cách để hãnh diện. Đầy tớ cho nhà giầu hay nhà quan lớn ra ngoài cũng vênh vang lắm chứ? Nếu bắt chước giống hệt chủ thì còn oai hơn nữa.

Đào Văn Bình
(Trích sách "Tự Điển Tiếng Việt Đổi Đời")